MỤC LỤC

I. Bệnh FIP ở mèo là gì?

II. Dấu hiệu – triệu chứng mèo mắc bệnh FIP. 

III. Bệnh FIP ở mèo lây nhiễm như thế nào?

IV. Mèo bị bệnh FIP có chữa được không?

Chẩn đoán – điều trị – phòng ngừa bệnh FIP ở mèo.

Bệnh FIP (Feline Infectious Peritonitis) là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất ở mèo, gây ra bởi virus Corona ở mèo (FCoV), với tỷ lệ tử vong lên đến 98%.

Bệnh này thường khó chẩn đoán và chữa trị do các triệu chứng không rõ ràng và tiến triển nhanh chóng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mèo. Để giúp các bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này, Pet House sẽ cùng bạn tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa FIP để bảo vệ những bé mèo cưng luôn khỏe mạnh.

I. Bệnh FIP ở mèo là gì?

Bệnh viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo (Feline Infectious Peritonitis – FIP) là một bệnh lý nghiêm trọng do một biến thể của virus corona ở mèo (Feline Coronavirus – FCoV) gây ra. Mặc dù virus corona ở mèo khá phổ biến và thường chỉ gây ra các triệu chứng nhẹ như tiêu chảy, bệnh FIP lại là một dạng biến thể hiếm gặp với tỷ lệ tử vong cao, lên đến 98%.

FCoV thường lây qua phân và dễ xuất hiện ở môi trường có mật độ mèo cao và vệ sinh chưa đảm bảo. FCoV tồn tại ở 2 dạng chính:

Virus Corona đường ruột (FECV)	Thường gây nhiễm trùng nhẹ ở đường ruột mèo và hiếm khi có triệu chứng rõ rệt.
Virus gây viêm phúc mạc truyền nhiễm (FIP)	Đây là dạng nguy hiểm của FCoV, gây ra các triệu chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể như gan, phổi, ruột và màng phúc mạc – lớp màng bảo vệ các cơ quan trong ổ bụng. FIP có thể lây qua tiếp xúc với dịch tiết của mèo bệnh, đặc biệt là nước bọt và phân.

Tuy nhiên, không phải mèo nào nhiễm FCoV cũng phát triển thành FIP. Quá trình biến đổi này phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như:

• Di truyền: Một số giống mèo dễ mắc FIP hơn do yếu tố di truyền.
• Độ tuổi: Mèo con và mèo già với hệ miễn dịch yếu có nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn.
• Hệ miễn dịch: Những chú mèo có hệ miễn dịch suy yếu, hoặc đang mắc các bệnh lý khác có thể dễ bị phát triển thành FIP.
• Môi trường sống: Các yếu tố như môi trường sống căng thẳng, đông đúc cũng làm tăng nguy cơ biến đổi từ FCoV thành FIP.

II. Dấu hiệu – Triệu chứng mèo mắc bệnh FIP. 

Ở giai đoạn đầu, khi nhiễm virus gây bệnh FIP, mèo thường không có biểu hiện rõ rệt và dễ bị bỏ qua. Một số ít có thể xuất hiện các triệu chứng mơ hồ như tiêu chảy nhẹ hoặc nôn, dễ bị nhầm với các bệnh tiêu hóa thông thường.

Khi bệnh FIP tiến triển, các triệu chứng cụ thể dần xuất hiện sau vài ngày đến vài tuần. Bệnh FIP ở mèo có 2 dạng chính, mỗi dạng có những dấu hiệu nhận biết riêng:

Triệu chứng bệnh FIP thể ướt

• • Tích tụ dịch: Dịch viêm tích tụ trong khoang bụng khiến bụng mèo phình to, hoặc nếu dịch tích tụ ở khoang ngực sẽ gây khó thở và thở gấp. Điều này do virus làm viêm thành mạch, dẫn đến rò rỉ dịch vào khoang bụng và ngực.
  • Chán ăn và sụt cân: Mèo thường bỏ ăn, dẫn đến sụt cân nhanh và suy nhược.
  • Vàng da và sốt: Các dấu hiệu vàng da, niêm mạc nhợt nhạt, và sốt cao thường xuất hiện, làm mèo dễ bị nhầm với các bệnh khác như bệnh gan hoặc ung thư.

Triệu chứng bệnh FIP thể khô

Dạng khô của FIP có một số triệu chứng tương tự như thể ướt, nhưng không tích tụ dịch. Mèo mắc thể khô thường biếng ăn, sụt cân, và giảm vận động. Các triệu chứng đặc trưng khác bao gồm:

• • Viêm mạn tính ở nhiều cơ quan: FIP thể khô thường ảnh hưởng đến nhiều cơ quan cùng lúc, bao gồm não (30%), mắt (30%), gan, thận, phổi và các cơ quan khác (40%).
  • Mắt: Mống mắt có thể chuyển màu nâu do viêm màng bồ đào, và các hạch bạch huyết vùng ruột có thể sưng.
  • Thần kinh: Khoảng 35% mèo mắc FIP thể khô có thể gặp các vấn đề thần kinh như co giật, đi lại không vững, thay đổi hành vi và mất phương hướng.

III. Bệnh FIP ở mèo lây nhiễm như thế nào?

FCoV (Feline Coronavirus), nguyên nhân dẫn đến bệnh FIP ở mèo, có thể lây nhiễm qua nhiều con đường khác nhau:

• Tiếp xúc trực tiếp: Mèo có thể nhiễm FCoV qua tiếp xúc trực tiếp với nước bọt và phân của mèo nhiễm bệnh, đặc biệt trong giai đoạn nhiễm trùng cấp tính. Khi mèo khỏe mạnh chải chuốt cho mèo nhiễm bệnh hoặc dùng chung khay vệ sinh, khả năng lây lan virus rất cao.
• Lây truyền từ mẹ sang con: Mèo mẹ mang FCoV có thể truyền virus sang con trong quá trình mang thai hoặc khi cho bú. Con đường lây truyền này phổ biến ở mèo con trong độ tuổi từ 5 đến 8 tuần, khi hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn chỉnh.
• Tiếp xúc gián tiếp qua môi trường: FCoV có khả năng tồn tại trong môi trường bên ngoài cơ thể mèo trong một thời gian nhất định. Các đồ vật hoặc bề mặt bị nhiễm phân hoặc nước bọt của mèo bệnh có thể là nguồn lây gián tiếp, khiến mèo khác nhiễm bệnh khi tiếp xúc.
• Lây qua đường hô hấp: Một số chủng FCoV hiếm gặp có khả năng lây lan qua đường hô hấp. Mèo khỏe mạnh có thể nhiễm virus khi hít phải giọt dịch chứa virus trong không khí từ mèo nhiễm bệnh, mặc dù trường hợp này không phổ biến.

Những con đường lây nhiễm trên đòi hỏi chủ nuôi cần chú ý đến vệ sinh và không gian sống của mèo để giảm nguy cơ lây lan.

IV. Mèo bị bệnh FIP có chữa được không? Chẩn đoán – Điều trị – Phòng ngừa bệnh FIP ở mèo. 

Chẩn đoán – Điều trị bệnh FIP ở mèo

FIP là căn bệnh có tỷ lệ tử vong cao, lên đến 98% nếu không được phát hiện sớm. Tuy nhiên, nếu mèo được phát hiện bệnh kịp thời và đưa đến cơ sở điều trị khi mới có những dấu hiệu ban đầu, khả năng chữa trị có thể cao hơn, dù chi phí điều trị vẫn còn khá lớn.

Hiện tại, không có phương pháp chẩn đoán sớm nào có thể phân biệt chính xác FCoV lành tính và biến thể gây FIP. Các xét nghiệm chủ yếu phát hiện sự có mặt của FCoV trong cơ thể mèo nhưng không thể xác định FIP ngay từ đầu.

Khi mèo nhiễm FCoV thông thường (FECV), chúng có thể tự khỏi nhờ hệ miễn dịch mà không cần điều trị đặc biệt. Một số mèo có thể tái nhiễm sau đó trong vòng 1 tuần nếu tiếp xúc lại với nguồn bệnh.

Trong trường hợp mèo mang FCoV lâu dài nhưng chưa phát triển thành FIP, hệ miễn dịch của mèo vẫn có khả năng kiểm soát virus. Những trường hợp này chỉ cần được điều trị hỗ trợ bằng kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm trùng phụ. Tuy nhiên, nếu FCoV đột biến thành FIP, mèo sẽ phải đối mặt với nguy cơ tử vong cao.

Hiện tại, không có liệu pháp điều trị nào có thể chữa khỏi hoàn toàn FIP. Các biện pháp chăm sóc tập trung vào việc làm giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho mèo:

• Điều trị hỗ trợ: Bao gồm các loại thuốc giảm viêm, kháng sinh để ngăn nhiễm trùng thứ phát, và truyền dịch để bổ sung nước và chất điện giải.
• Chế độ dinh dưỡng: Cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng để giúp mèo giữ sức khỏe và nâng cao khả năng miễn dịch.

Gần đây, các nghiên cứu chỉ ra một số tiềm năng của thuốc kháng virus như GS-441524 và Remdesivir trong việc hỗ trợ điều trị FIP, nhưng hiện các loại thuốc này chưa được cấp phép sử dụng rộng rãi và chi phí cũng khá cao.

Phòng ngừa bệnh FIP ở mèo

1. Tiêm phòng: Mặc dù vắc xin FIP không thể bảo vệ mèo hoàn toàn, nhưng vẫn giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và làm nhẹ mức độ nghiêm trọng của FIP.
2. Hạn chế tiếp xúc với mèo lạ: FIP dễ lây qua dịch tiết của mèo bệnh, vì vậy nên hạn chế cho mèo tiếp xúc với mèo khác, đặc biệt là mèo hoang hoặc mèo có nguồn gốc không rõ ràng.
3. Vệ sinh môi trường sống: Thường xuyên vệ sinh khay vệ sinh, bát ăn và đồ dùng của mèo với dung dịch khử trùng để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
4. Chế độ dinh dưỡng: Cung cấp chế độ ăn đầy đủ và cân bằng để tăng cường sức đề kháng của mèo.
5. Khám sức khỏe định kỳ: Đưa mèo đi khám để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, giúp tăng khả năng điều trị và cải thiện tiên lượng nếu phát hiện FIP.

---

Bệnh FIP dễ bị nhầm lẫn với các bệnh truyền nhiễm khác.

Vì vậy, khi mèo có dấu hiệu sức khỏe bất thường, hãy đưa bé đến cơ sở thú y để được chẩn đoán chính xác.